Renk Eşleme Becerisi
Merhaba, eşleme yazı dizime devam ediyorum.
Renk eşleme birçok alan dışı öğretmenimizin bilmediği, sertifika programında "duysa" da ihmal ettiği önemli bir konu. Burada çocuğumuza önce "renk" kavramını öğretmiş oluyoruz ki ilerleyen dönemde kırmızının, turuncunun bir renk olduğunu öğrensin.
İsterseniz konuyu en temelden alalım. Zihnimizin birbirine bağlı şemalardan oluştuğunu varsayan teoriyi baz alarak konuşalım. Her bilgi yeni bir şemadır ve yeni bilgiler birbirine bağlanarak, birbiri üzerinden anlam bularak zihnimizdeki yerini alır. Renk kavramını bilmeyen bir çocuk kırmızıyı öğrendiğinde bunun bir renk olduğunu ilerleyen dönemde ayırt edebilir. Ancak özel gereksinimli bireyler bu bilginin/şemanın oluşmasında yardıma ihtiyaç duyar. Renk eşleme becerisi de renk kavramlarının, her nesnenin bir rengi olduğunun farkındalığını/şemasını oluşturmak için önemlidir. Böyle hayati bir becerinin çalışılması ihmal edilmemelidir.
Renk eşleme çalışırken yine otizm ve diğer özel gereksinim grupları için farklı yönergeler belirleyebilirsiniz. Ancak burada "renk" sözcüğünün duyulması, çocuğun "rengi eşlediğini" bilmesi mühim. "Hangisiyle aynı renk? Eşle!", "Aynı renkle eşle." "Eş renkle eşle." yönergeleriniz olabilir. Otizmde de bu yönergeleri kullanabilirsiniz. Diğer özel gereksinim gruplarında ise bunlara farklı sorular da ekleyebilirsiniz: "Bununla hangisi aynı renk?" gibi.
İhmal edilmemesi gereken diğer nokta ise renk kavramlarının (Kırmızı, mavi, sarı, yeşil, turuncu, mor.-Neden sadece bu renkleri yazdığımı "renk kavramları öğretimi" yazımda açıklayacağım.) çocuk tarafından bu süreçte duyulmaması. Dil girdisi için diğer etkinliklerde kullanırken, renk eşlerken "Bu kırmızı. Diğer kırmızı nerede?" gibi sorulara yer verilmemesi gerekir. Hedefin "Renk nedir?" sorusunun cevabı olduğunu unutmayın, "Hangi renk?" değil hedefimiz. Renk eşleme bittiğinde çocuğunuz renk kavramını biliyor olmalı, hangi rengin adının ne olduğunu değil.
Eşleme davranışı için eş rengin üzerine koymasını, eş rengi vermesini, eş rengi göstermesini, fiziksel engelli çocuklarımız için eş renge bakmasını ve daha birçok davranışı bekleyebilirsiniz. Burada ölçüt, davranışın ne olduğunu aile/öğretmeniniz ile belirleyebilirsiniz. Evde ve okulda yapılacak çalışmalarla kısa sürede sonuçlanacak bu yapılandırılmış basamakların sonunda artık renk kavramlarına geçebilirsiniz. O da başka bir yazımızın konusu olsun.
Şimdi isterseniz basamaklarımıza bakalım:
- Aynı büyüklük, şekil ve dokudaki iki nesne arasından aynı renkte olanı gösterir.
- Aynı büyüklük, şekil ve dokudaki üç nesne arasından aynı renkte olanı gösterir.
- Aynı büyüklük, şekil ve dokudaki dört nesne arasından aynı renkte olanı gösterir.
- Aynı şekil ve dokudaki, iki farklı büyüklükte, dört farklı renkli dört nesne arasından aynı renkte olanı gösterir.
- Aynı şekil ve dokudaki , üç farklı büyüklükte, dört farklı renkli dört nesne arasından aynı renkte olanı gösterir.
- Aynı şekil ve dokudaki, dört farklı büyüklükte, dört farklı renkli dört nesne arasından aynı renkte olanı gösterir.
- Aynı şekilde, iki farklı dokuda, dört farklı büyüklükte, dört farklı renkli dört nesne arasından aynı renkte olanı gösterir.
- Aynı şekilde, üç farklı dokuda, dört farklı büyüklükte, dört farklı renkli dört nesne arasından aynı renkte olanı gösterir.
- Aynı şekilde, dört farklı dokuda, dört farklı büyüklükte, dört farklı renkli dört nesne arasından aynı renkte olanı gösterir.
Fark ettiyseniz şekil hep aynı kaldı, çünkü şekil farkındalığımız henüz yok. Bu konuyu da haftaya işleyeceğim.
Umarım yararlı bir yazı olmuştur. Görüş ve önerilerinizi, sorularınızı her zaman beklerim. Şimdiden kolaylıklar, sevgiler.